Is Telegram end-to-end versleuteld?

Zo zit het, volgens de eigen FAQ van Telegram:

• Gewone chats met één persoon: niet end-to-end versleuteld. Ze zijn versleuteld tussen je telefoon en de servers van Telegram, en worden opgeslagen in de cloud van Telegram.
• Groepen: niet end-to-end versleuteld, en er is geen instelling die dat verandert.
• Kanalen: ook niet end-to-end versleuteld.
• Geheime chats: end-to-end versleuteld, maar alleen één-op-één, alleen als je er zelf een start, en alleen op het apparaat waarop je hem bent begonnen.
• Spraak- en videogesprekken: end-to-end versleuteld, groepsgesprekken inbegrepen.

Heb je dus nog nooit een geheime chat gestart, dan is de kans groot dat geen enkel Telegram-bericht van je ooit end-to-end versleuteld is geweest.

End-to-end versleuteling betekent dat je bericht op je telefoon op slot gaat en alleen open kan op de telefoon van degene met wie je praat. Alles daartussen, ook het bedrijf achter de app, ziet alleen onleesbare data.

Vergelijk het met een brief versturen. Een gewone cloudchat is een brief die je afgeeft bij een postkantoor dat hem openmaakt, een kopie bewaart en hem daarna doorstuurt. End-to-end versleuteling is een afgesloten kistje waarvan alleen je vriend de sleutel heeft. Het postkantoor bezorgt het nog steeds, maar kan er niet in kijken.

Veel apps zeggen dat ze “versleuteld” zijn, en meestal klopt dat ook, op de een of andere manier. De echte vraag is wie de sleutels heeft. Bij end-to-end versleuteling hebben alleen de twee uiteinden ze. Bij de andere soort hebben de servers van de app ook sleutels, dus kunnen die je berichten openen, ook al beloven ze niet te kijken.

Wil je de uitgebreide versie? We schreven een hele gids over hoe end-to-end versleuteling werkt.

In geheime chats niet. In gewone chats heeft Telegram de sleutels, dus het eerlijke antwoord is dat je privacy afhangt van Telegram.

Telegram noemt zijn gewone chats “cloudchats”. In de woorden van Telegram zelf gebruiken die “client-server/server-client-versleuteling” en worden ze “versleuteld opgeslagen in de Telegram-cloud”. In gewoon Nederlands: je bericht is beschermd onderweg van je telefoon naar Telegram, en onderweg van Telegram naar je vriend. Bij Telegram zelf komt het aan in een vorm waar Telegram mee kan werken. Daarna wordt het opgeslagen, versleuteld met sleutels die Telegram in handen heeft. Telegram zegt dat het die sleutels in stukken opsplitst en apart bewaart van de data die ze beschermen.

Dat maakt Telegram zo handig. Je hele chatgeschiedenis verschijnt op elke telefoon, tablet en computer waarop je inlogt, en je kunt jaren aan berichten doorzoeken vanaf een gloednieuw apparaat. Dat werkt alleen omdat Telegram een kopie van je chats bewaart die het zelf kan lezen.

De afweging is dus simpel. Bij cloudchats hangt je privacy af van hoe Telegram zijn systemen beheert. End-to-end versleuteling is zo gebouwd dat je niemands systemen hoeft te vertrouwen, alleen de wiskunde.

In geheime chats gebruikt Telegram wel end-to-end versleuteling. Telegram zegt het zelf: “alleen jij en de ontvanger kunnen die berichten lezen”. Een geheime chat verschijnt als aparte chat naast je gewone chat met dezelfde persoon.

Er zitten wel een paar haken en ogen aan:

• Je moet ze zelf starten, voor elke persoon.
• Ze zijn alleen één-op-één. Voor groepen bestaat er geen geheime chat.
• Ze staan op één apparaat. Start je er een op je telefoon, dan verschijnt hij niet op je laptop of tablet.
• Je gewone chat met dezelfde persoon loopt er gewoon naast door, dus je typt makkelijk in de verkeerde zonder het te merken.

Geheime chats hebben ook een paar extra’s. Volgens Telegram laten ze geen spoor achter op zijn servers, kun je berichten na een tijdje zichzelf laten vernietigen, en kunnen ze niet worden doorgestuurd.

Geheime chats zelf zitten goed in elkaar. Het probleem is dat ze optioneel zijn, dus de meeste gesprekken gebruiken ze nooit. Beveiliging die je zelf moet onthouden aan te zetten, blijft meestal uit.

Er is geen instelling die end-to-end versleuteling aanzet voor al je chats. Je kunt alleen een geheime chat starten met één persoon tegelijk. Zo doe je dat, op iPhone en Android:

1. 1Open de chat met de persoon met wie je privé wilt praten, en tik bovenaan op de naam om het profiel te openen.
2. 2Open het menu op het profiel en tik op “Geheime chat starten”. Je kunt ook een nieuw bericht beginnen en “Nieuwe geheime chat” kiezen.
3. 3Is de ander niet online, dan zie je “Wachten tot (naam) online komt”. De geheime chat begint zodra de telefoon van de ander online komt en de sleutels zijn uitgewisseld.
4. 4Gebruik vanaf dan de nieuwe chat met het slotje ernaast. Je oude chat met die persoon blijft zoals hij was, en is nog steeds niet end-to-end versleuteld.

Herhaal dat voor iedereen met wie je privé wilt praten, en onthoud dat de geheime chat alleen bestaat op de telefoon waarop je hem startte. Voor groepen kan het helemaal niet.

Telegram geeft elke geheime chat een sleutel die je kunt controleren. Open de geheime chat, tik op de naam van de persoon en zoek naar “Encryptiesleutel”. Je ziet een afbeelding en een regel tekst die van de sleutel van de chat zijn afgeleid.

Vergelijk ze nu met wat de ander op de eigen telefoon ziet, het liefst naast elkaar of tijdens een belletje. In de woorden van Telegram zelf: als het er op beide apparaten hetzelfde uitziet, “dan is end-to-end-encryptie gegarandeerd”. Komen ze niet overeen, dan kan er iemand tussen zitten, en kun je die chat beter niets persoonlijks toevertrouwen.

Nee. Dit is het deel dat mensen het meest verrast. Veel mensen gebruiken Telegram vooral voor groepen: familiechats, vriendengroepen, werkteams, buurtgroepen. Geen daarvan is end-to-end versleuteld, en er is geen knop die dat verandert, want geheime chats zijn alleen één-op-één.

Kanalen werken net zo. Bij een openbaar kanaal is dat logisch, want iedereen kan het toch lezen. Maar je besloten familiegroep wordt op dezelfde manier in de cloud van Telegram opgeslagen als een openbaar kanaal.

Alleen in geheime chats. Foto’s, video’s, spraakberichten en bestanden die je in een gewone chat of een groep stuurt, worden net zo behandeld als de berichten: beschermd onderweg, en daarna opgeslagen in de cloud van Telegram, waar Telegram de sleutels heeft.

In een geheime chat zijn de foto’s en bestanden die je stuurt samen met de berichten end-to-end versleuteld. Voor alles geldt dus dezelfde regel: wat je stuurt is alleen end-to-end versleuteld als je eerst een geheime chat bent begonnen.

Ja, en eerlijk is eerlijk: bij bellen doet Telegram het goed. Volgens de FAQ zijn spraak- en videogesprekken end-to-end versleuteld, net als groepsgesprekken met maximaal 200 deelnemers.

Bellen zit dus goed. Het zijn de berichten, waar de meeste mensen de hele dag mee bezig zijn, waarbij end-to-end versleuteling de uitzondering is in plaats van de regel.

Telegram heeft dat zelf uitgelegd. Bij end-to-end versleuteling staan de sleutels op je apparaten, niet op de servers van Telegram, en dat maakt het lastig om je volledige geschiedenis mee te nemen naar een nieuw apparaat. Daarom koos Telegram voor de cloud bij gewone chats, en bood het geheime chats aan als aparte optie.

Goed om te weten: het kan wel. WhatsApp en Signal houden chats end-to-end versleuteld op de extra apparaten die je koppelt, zoals een laptop. De cloud is dus niet de enige manier om meer dan één apparaat te gebruiken. Het is gewoon de manier die Telegram heeft gekozen.

Het is een echte afweging, geen truc, en synchroniseren via de cloud is echt handig. Maar het betekent wel dat bij Telegram gemak de standaard is en privacy de extra stap. Andere apps kozen juist het omgekeerde: alles versleutelen, altijd, en de rest van de app daaromheen bouwen.

Zoek je standaard end-to-end versleuteling, dan zie je hier hoe de grote namen zich tot elkaar verhouden. WhatsApp en Signal versleutelen standaard elke chat en elke oproep, net als Morse. Waar Morse verschilt, is het aanmelden: je hebt helemaal geen telefoonnummer nodig.

Dat hangt ervan af waarvoor je het gebruikt. Om grote openbare kanalen te volgen of lid te worden van open gemeenschappen maakt end-to-end versleuteling niet zo veel uit, want de inhoud is toch openbaar.

Voor privégesprekken ligt dat anders. Denk aan vragen over je gezondheid, geld, relaties, of werkzaken die je liever tussen jou en de ander houdt. Dan wil je versleuteling die standaard aanstaat, overal, ook in groepen.

Blijf je bij Telegram, dan maken een paar dingen het veiliger:

• Gebruik geheime chats voor alles wat privé is, en controleer goed of je in de juiste chat typt.
• Zet “Tweestapsverificatie” aan onder “Privacy en veiligheid”, zodat een code die naar je telefoon wordt gestuurd niet genoeg is om je account over te nemen.
• Kies onder “Telefoonnummer” bij “Wie kan mijn telefoonnummer zien?” voor “Niemand”, zodat andere gebruikers je nummer niet kunnen zien.
• Houd gevoelige gesprekken buiten groepen, want groepen zijn nooit end-to-end versleuteld.

En versleuteling beschermt wat je zegt, niet met wie je praat of wanneer. Dat is een apart onderwerp dat metadata heet, en ook daar is het goed om iets van te weten.

Versleuteling is maar een deel van privacy. Telegram heeft ook een telefoonnummer nodig om je aan te melden, en een telefoonnummer is op veel plekken gekoppeld aan je echte naam: bij je provider, bij je bank, in de adresboeken van je vrienden.

Met Telegram kun je je nummer verbergen voor andere gebruikers, en dat helpt. Maar het account zelf begint er nog steeds mee. Vind je dat belangrijk, kijk dan eens naar berichten sturen zonder telefoonnummer.

Precies daarom hebben we Morse gebouwd zoals we het gebouwd hebben. Alles in Morse is end-to-end versleuteld, vanaf het allereerste bericht: chats met één persoon, groepen, foto’s, video’s, spraakberichten, stickers en oproepen tussen twee personen. Er valt niets aan te zetten en er is geen geheime modus om te onthouden, want er is maar één modus.

Onder de motorkap gebruikt Morse het Signal Protocol, dat je forward secrecy geeft, met daarbovenop post-quantum sleuteluitwisseling (ML-KEM). Onze servers geven versleutelde berichten door die ze niet kunnen lezen. Je kunt berichten ook na een tijdje laten verdwijnen. En je hebt helemaal geen telefoonnummer of e-mailadres nodig om je aan te melden: je krijgt een Morse ID, en jij bepaalt wie die krijgt.

Kom je van Telegram? Hier zie je hoe Morse en Telegram zich tot elkaar verhouden, naast elkaar. Op onze beveiligingspagina staan de details, en wie er echt diep in wil duiken, vindt alles in de whitepaper over de beveiliging van Morse (in het Engels).